اختلال سایکوتیک چیست؟ همه حقایق جالب در مورد اختلالات سایکوتیک (psychotic)

اختلال سایکوتیک چیست؟! اصطلاح سایکوتیک یا روان پریشی (psychotic) به عنوان بیماری های روانی مختلف استفاده میشود که در آنها توهم یا هذیان از بارز ترین علائم هستند. افراد مبتلا به روان پریشی، محیط خود را متفاوت از افراد سالم تجربه می کنند و اغلب در تمایز بین واقعیت و ادراک ذهنی خود مشکل دارند.
در اختلالات سایکوتیک، تفکر و احساس، ادراک فرد از بدن خود و تماس با افراد دیگر، میتواند تغییر کند. هر چه روان پریشی ها زودتر شناسایی و درمان شوند، شانس بیشتری برای افراد مبتلا برای داشتن یک زندگی تا حد زیادی عادی وجود دارد.

اختلال سایکوتیک یا روان پریشی چیست؟

اختلال سایکوتیک؛ با تغییر ادراک یا پردازش واقعیت مشخص میشود. علائم روان پریشی بسیار متنوع است. آنها معمولاً شامل توهم و یا هذیان ها و اختلالات شدید فکری می شوند. همچنین، این علائم اغلب با اضطراب شدید همراه می باشد.

طبقه بندی روان پریشی ها را میتوان بر اساس علت منشأ آنها و علائم غالب و مدت آنها انجام داد. به علاوه، اختلال سایکوتیک میتواند ناشی از یک بیماری جسمی باشد. تعیین یک بیماری باید از طریق تشخیص دقیق آن انجام شود. روان پریشی در مردان و زنان به طور مساوی رخ می دهد و نسبتاً شایع است.

مطالعه بیشتر: تشخیص، علائم و درمان اختلال صدا بیزاری یا میسوفونیا (Misophonia).

علائم اختلال سایکوتی چیست؟

در اینجا نشانه های اختلالات سایکوتی را مشاهده میکنید:

علائم اختلالات سایکوتیک در سطح عاطفی:

• درماندگی و سردرگمی
• آشفتگی عاطفی
• اضطراب و تحریک پذیری
• تنوع و ناپایداری احساسات
• ذهن مسابقه ای

علائم رفتاری اختلال سایکوتیک :

• اختلال در رفتار عادی (رفتار آشفته)
• زبان درهم و نامفهوم

تغییر در افکار و ادراک:

• توهمات شنوایی: شنیدن صداهایی که وجود ندارند.
• توهمات بصری: دیدن چیزها، افراد یا پدیده هایی که وجود ندارند.
• هذیان ها: افکار یا داستان های مزاحم که درست تلقی می شوند اما به طور عینی درست نیستند.

مطالعه بیشتر: انواع افسردگی! ویژگی، علائم، درمان، پیشگیری از انواع افسردگی.

انواع اختلال سایکوتیک

در زیر انواع اختلالات سایکوتیک را مشاهده میکنید:

1. اسکیزوفرنی یا روان‌گسیختگی (Schizophrenia): شایع ترین اختلال روان پریشی یا همان اختلال سایکوتیک؛ اسکیزوفرنی است. بیماران مبتلا به این بیماری تغییراتی را در رفتار، هذیان و توهمات تجربه می کنند که بیش از شش ماه طول میکشد. افرادی که با این نوع اختلال تشخیص داده می شوند، اغلب کاهش عملکرد اجتماعی، مدرسه و کار را نشان می دهند.
2. اختلال اسکیزوافکتیو (Schizoaffective): بیماران مبتلا به اختلال اسکیزوافکتیو، علائم هر دو اختلال خلقی مانند افسردگی و اسکیزوفرنی را دارند.
3. اختلال اسکیزوفرنی فرم (Schizophreniform): هنگامی که علائم یک بیمار مبتلا به اسکیزوفرنی، کمتر از شش ماه طول بکشد، اختلال اسکیزوفرنی فرم تشخیص داده می شود.
4. اختلال روانی مختصر: زمانی که بیمار فقط دوره های کوتاه و ناگهانی رفتار روان پریشی داشته باشد، این بیماری به عنوان اختلال روان پریشی مختصر تشخیص داده می شود. این اپیزودها معمولاً پاسخی به یک موقعیت استرس زا هستند و کمتر از یک ماه طول می کشند.
5. اختلال هذیان: بیمارانی با باورهای نادرست مانند ابتلا به یک بیماری یا توطئه بر ضد آنها، مبتلا به اختلال هذیانی تشخیص داده می‌شوند. این توهمات حداقل تا یک ماه ادامه دارد.
6. اختلال سایکوتیک ناشی از مواد: گاهی اوقات ترک موادی مانند مت آمفتامین ها و الکل باعث هذیان و توهم می شود. این بیماری به عنوان اختلال روانپریشی ناشی از مواد شناخته می شود.
7. اختلال روانی ناشی از یک وضعیت پزشکی: هنگامی که علائم اختلال روانپریشی نتیجه بیماری‌هایی باشد که بر عملکرد مغز تأثیر می‌گذارد، مانند تومور مغزی، بیمار به دلیل یک وضعیت پزشکی مبتلا به اختلال روان‌پریشی، تشخیص داده می‌شود.
8. اختلال پارافرنی (Paraphrenia): پارافرنیا نوعی اسکیزوفرنی در بیماران مسن است.

مطالعه بیشتر: انواع اختلالات اضطراب (Anxiety disorders)! همه حقایق اختلال اضطراب.

عوامل ایجاد سایکوتیک شامل چه مواردی است؟

تقریباً 1 درصد از جمعیت جهان، از اختلال روانی سایکوتیک رنج می برند. این شرایط بیشتر در افراد در اواخر نوجوانی تا اوایل سی سالگی دیده می شود و به طور مساوی بر مردان و زنان تأثیر می گذارد. اطلاعات کامل و دقیقی در دسترس نیست اما مانند بسیاری از اختلالات روانی دیگر، اختلالات روان پریشی اغلب ژنتیکی هستند.

افرادی که یکی از اعضای خانواده آنها به اختلال سایکوتی مبتلا است، نسبت به افرادی که سابقه خانوادگی آن را ندارند، بیشتر در معرض ابتلا به آن هستند. همچنین، این اختلالات مربوط به فعالیت بیش از حد مواد شیمیایی در مغز است که برای عملکرد طبیعی بدن حیاتی می باشند. علاوه بر این، افرادی که در دوران رشد جنین یا دوران کودکی دچار آسیب مغزی شده‌اند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به این نوع بیماری هستند.

مطالعه بیشتر: سادیسم چیست؟ با اختلال شخصیت سادیسم یا دگرآزاری و ویژگی های آن آشنا شوید.

درمان اختلال سایکوتیک

به طور کلی، دو شکل اصلی درمان اختلالات سایکوتی، دارو درمانی و روان درمانی وجود دارد. داروهای مشخص برای درمان اختلالات سایکوتیک، داروهای ضد روان پریشی هستند. این داروها به مدیریت علائم بیماری مانند توهمات و هذیان کمک میکنند. برخی از نمونه های آنتی سایکوتیک ها پیموزید، هالوپریدول، کلرپرومازین و آمی سوپراید هستند.

روان درمانی برای اختلالات روان پریشی می تواند، شامل جلسات فردی، جلسات خانوادگی و گروه های حمایتی باشد. در حالی که اکثر بیماران به صورت سرپایی درمان می شوند در موارد شدید، مانند زمانی که سلامت جسمانی در خطر است برای تثبیت وضعیت بیمار، بستری شدن در بیمارستان ضروری می باشد.

مطالعه بیشتر: زبان پریشی یا آفازیا (Aphasia) چیست؟ علل، علائم، انواع و تشخیص و درمان این مشکل زبانی.